Ýaqyt – qudiret

Tońmoıyn dúnıeniń tomsarýly qabaǵyna qan júgirtip, ústemdik qaHarynan qaımyqpastan tasqa tańba tastatyp, júrek únin qozǵaǵan adamzat qatarynan qazaq ata-babasy oıyp turyp oryn alatynyn jalǵanǵa jarııa qylý mashaqatynyń mánaqasy Qarashash sulýdyń týlaq túgin sıpap Jırenshe sheshenge bildirgen belgi nysanynan beter-aý, shamasy. Sonaý Amerıka qurlyǵyndaǵy úndister týraly túsirilgen kórkem fılmderdi basymyzdyń býy áli keýip úlgermegen jastaý shaǵymyzda tamashalap, uqym-tuqymy qurýdyń az aldyndaǵy jumbaqtaý jurttyń eldigi men erligine elikpesek te, bolmys bitimderindegi birsózdi sabyrly ustamdarynan egilip, elbireý náziktigi qylań uryp qoımaıtynyna sener-senbesimizdi bilmeı tańyrqaıtynbyz.  

Joǵary oqý ornyna túsý buıyrmaı qap, basyńdy taý men tasqa qansha ursań da janyń tynshyp, degbir tapqyzbaıtyn bir túsiniksiz hal áke-sheshe, dos-jar, týǵan-týys degenderden bezdire qashtyryp, azapqa túsken shaqtar kóleńkelene kómeski tartsa da, eske alǵan saıyn ózge emes ózińniń júregiń aýyratyn tym aıanyshty jaǵdaı. «Maıtóbe basyń bıik, baýyryń tastaq, Ár iske júrgen shyǵar qudaı bastap» degendi ári aqyn, ári balýan Maqysh Raıymbekov jaryqtyqtyń aıtqanyna aýyl aqsaqaldary aınalyp kelip jańǵyrta eske alyp otyratyndary tegin emes eken qarasań. Sonyń qospasy joq rastyǵyna kóz jetkizgen saıyn mundaı sózderdiń ózi ómirlik tájirıbe arqyly tujyrylyp baryp kókeıden bir-aq shyǵatynynan bólek – taǵdyrdan keletin syı-úlesińdi sezdiretin keremeti de bardaı. Mine, sol túńiliske toly sharasyz shaqtyń ústinde burynǵy «Alataý» kınoteatrynyń tusynan ótip bara jatyp, úndister taǵdyry týraly kınofılmniń jarnamasyna kózim tústi. Qarsy jaqqa qasqaıyp qaraǵan jalańtós akter beınesi surapyl synǵa bultaryp-buqpastan qalshıyp qatyp qalǵandaı. Nede bolsa kórmek bop súıretilip júrip bılet alyp, tıisti orynǵa asyqpaı jaıǵastym.

Kınodan soń qulazý men túńilistiń qalyń qabattaryn bireý qolymen sylyp alyp tastap, uıattan órtene órshigen sezimniń taby edáýir azaıyp, ózińnen-óziń qýnaq tartyp, sergip, serpile bastaǵanyńa ishińnen tańyrqaýdan basqa amalyń qane. Dos-qurbylardan qysylmaı, áke-shesheden taıynbaı shyndyqty jaıyp salýǵa túrtki bolǵan sol kınonyń qudiret kúshi nede ekenin áli kúnge tolyq anyqtaı almaǵanyń qyzyq pa, álde, sony eske alyp, rýhanı paryzyńdy óteýge degen umtylysy joq jan semizdigi me? Búkil maǵyna mánin túsi­nip, tarata taldap, beınelerdi oryn-ornyna qoıatyndaı kıno jáne kúrdeli oqıǵaǵa qurylmaǵan. Kıno tiliniń zańdylyǵynan aýytqymastan tabıǵatty adam áreketimen jarystyra alý barysynda operatorlyq mektep pen akterlardyń beınege sheber ený tutastyǵy selkeýsiz qabyldatatyn keremet qubylys. Sonsoń bu jurt tarıhı dep aıdar taqsa da sýretti kórkem qozǵalystar týra búgin bolyp jatqandaı ystyq lebi­men úıirip turatyn ádeti. О́mirine ózge­ris kútetin jastyq shaqta tanystyq pen sybaılastyq qubyjyq ta, kórkem beınelerdegi qaıshylyq arpalysynda mahabbat pen dostyqqa adaldyq romantıkasy árqashan asqaq uǵym. Qurbandyqqa bara alatyn táýekel amerıka kıno mektebiniń salqynqandy ustamynan alystamasa da, ábjil qımyl ishki oıǵa tabıǵı astasyp, óner­degi sharttylyq bitkendi eletpeı jibe­retin sheshim bitkenniń tartymdylyǵy óz aldyna – oqıǵanyń órbýi men kýlmınasııasyna deıin shuǵyl asyǵystyq qylań bermesten keń tynysta baıaý órbıtindeı kórinedi. El men jer taǵdyry ıdeologııalandyrmastan tirshilik aǵysy arqyly baıan­dalatyn jaǵdaıattarda kúnkóristiń belgi beretin detaldary, qarym-qatynastyń kúrdeli qaıshylyqqa toly sátteri kisilikke baǵyshtalsa da, tutam jasandylyq sezil­meıtini tańyrqatady. 

Shynyn aıtý kerek, biz «barǵa qana­ǵat, joqqa salaýattyń» shúkirshiligin jalyq­pastan ustanyp kele jatqan halyqqa uqsaımyz. Áleýmettik jelilerdegi áńgime­lerdiń kóbi ádiletti maqsut tutyp otyr­maǵany alańdatarlyq jaǵdaı. Taldaýy men tolǵaýy shamaly úrdis is barysyndaǵy ahýaldan múldem beıhabar, taban astynda baǵasyn berip, qubylysqa tatıtyn is bitkendeı bórikti aspanǵa atý asqyndap barady. Ár nárse óz orny men ýaǵyna qaraı baǵalansa da, ómirin bergen qudaı ólimin de umytpaǵanyn jadymyzda ustaǵanymyz abzal-aý. Sol jıyrmasynshy ǵasyrdaǵy qaharman úndis keıipker óz otanynda ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń ofıseri rólin somdady. Ataqty Goıko Mıtıchtiń jurnaǵy da qalmaǵan qarapaıym jumyrbasty pendege aınalyp qana tynǵan. Taqyryptyń maıdan alańynan beınelik oryn taba almaýdyń qalyń sory talaı serkelerdiń mańdaıyna jazǵanyna qarap otyryp, ýaqyt qudiretiniń aqıqatymen sanaspasqa shamań qaısy deısiń baıaǵy. 

Jumabaı ShAShTAIULY, «Egemen Qazaqstan»